Synoptyczne prognozy pogody

Proces opracowania prognozy synoptycznej obejmuje wykonaną przez synoptyka meteorologa analizę warunków rzeczywistych i krytyczną analizę prognoz numerycznych. Podstawą prawidłowej prognozy synoptycznej jest poprawna diagnoza panujących warunków atmosferycznych wykonana na podstawie ciągłej analizy danych pomiarowo-obserwacyjnych na obszarze Eurazji, północnej Afryki i północnego Atlantyku w warstwie atmosfery do kilkunastu kilometrów. Taki obszar zainteresowania synoptyka jest dostosowany do cyrkulacji kształtującej pogodę nad obszarem Polski oraz związany jest z zakresem czasowym opracowywanych prognoz.

Analiza synoptyczna to przede wszystkim subiektywna ocena sytuacji polegająca na:

• określeniu położenia i cech układów barycznych,
• lokalizacji i ocenie dynamiki frontów atmosferycznych, przy uwzględnieniu wiedzy o warunkach ich wystąpienia,
• ocenie cech masy powietrza zalegającej i napływającej nad obszar prognostyczny,
• ocenie panujących warunków pogodowych,
• ocenie warunków termicznych i wilgotnościowych oraz cech pól barycznych wyższych warstw atmosfery poprzez badanie warunków na wybranych poziomach izobarycznych.

Podstawowe materiały do przeprowadzenia analizy synoptycznej to:

• mapy synoptyczne i diagramy aerologiczne. Mapy dla powierzchni ziemi wykonywane są systematycznie co trzy godziny, a dla wyższych warstw atmosfery co 12 godzin. Dzięki temu uzyskuje się wiedzę o stanie i zmianach w atmosferze nad danym obszarem w określonym czasie, o prędkości i kierunku przemieszczania się układów barycznych i związanych z nimi typów pogody;
• dane radarowe, satelitarne i systemów detekcji wyładowań atmosferycznych, które wykorzystywane są w procesie opracowywania prognoz na najbliższe godziny i monitorowania rozwoju sytuacji pogodowej

Pracę synoptyka wspomagają komputerowe systemy gromadzenia, wizualizacji i przetwarzania danych pomiarowo-obserwacyjnych. Wiedza uzyskana w czasie analizy warunków rzeczywistych ma decydujące znaczenie w weryfikacji wyników prognostycznych modeli numerycznych. Pomimo stosowania nowoczesnych technologii istotnym elementem procesu opracowania prognozy pogody pozostaje w dalszym ciągu specjalista. Oznacza to, że synoptyk w oparciu o wszelkie analizy ocenia czy prognoza numeryczna jest zgodna z historią zmian rzeczywistej pogody i decyduje, które dane i w jakim stopniu w danej sytuacji należy uwzględnić, które można zaakceptować bez zmian, a które należy odrzucić jako nieprawdopodobne. W oparciu o ocenę procesów zachodzących w atmosferze, wykorzystując swoją wiedzę i doświadczenie, korzystając z wyników numerycznych modeli prognostycznych synoptyk opracowuje własną prognozę pogody na kolejne dwie doby (prognoza krótkoterminowa) i na następne kilka dni (prognoz średnioterminowa).

Prognoza synoptyczna najczęściej prezentowana jest w formie tekstowej lub graficznej przy wykorzystaniu ikon pogodowych.

Ostatecznie każda prognoza synoptyczna zawiera elementy subiektywne wynikające z wiedzy i doświadczenia synoptyków. Określone w prognozie warunki pogodowe z powodu zmienności elementów meteorologicznych w czasie i przestrzeni, ograniczenia technik prognostycznych oraz ograniczeń wynikających z wiedzy o naturze zjawisk atmosferycznych, powinny być rozumiane jako najbardziej prawdopodobne.